Haber & Duyurular
Anasayfa / Haber & Duyurular
EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN SİGORTAYA BİLDİRİMLERİ
ev hizmetlerinde çalışanlar 3

6552 sayılı Kanunun 55. maddesiyle, 5510 sayılı Kanuna eklenen ve 1 Nisan 2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan EK 9. madde

 

FCC SİRKÜLER

Tarih/Sayı   : 20140914.020
Konu         : 6552 SAYILI TORBA KANUNUNUN İŞ KANUNU-SGK VB.MADDELERİ
Özet         : 1- Asıl işveren ve alt işveren ilişkileri ile ilgili değişiklikler
MADDE 1- Asıl ve alt işveren arasında sözleşmeli iş ilişkisine dayalı olarak, alt işverenin işyeri tescilinde, ilgili bölge iş müfettişleri tarafından usulsüz işlemin tespiti halinde, raporun işverene tebliğ tarihine itiraz süresi 6 günden 30 güne çıkarılarak, itiraz şeklinde değişikliğe gidilmiştir.
MADDE 3- Tüm İşverenlerin, alt işverenlere yapacakları hak ediş bedeli üzerinden kesinti yapma yetkisi, kamu tüzel kişiliklerine verilen yetkilerle aynıydı. İcra, haciz, işçi ücretleri vs. konularda özel kurumların kesinti yetkileri daraltıldı. Değiştirilen fıkra ile sadece alt işveren tarafından ödenmeyen işçi ücretlerinin asıl işveren tarafından banka kanalıyla ödeneceği kısmı bırakıldı.
MADDE 6-  Aynı işyerinde çalışmaya devam eden alt işveren işçinin, alt işveren değişikliği halinde, yıllık ücretli izin hakları koruma altına alınarak, asıl işverene bu işçilerin ücretli izin haklarını takip etme zorunluluğu getirilmiştir. Bu madde ile alt işverene de yıllık ücretli izin takip belgesinin bir örneğini asıl işverene verme yükümlüğü doğmuştur.
MADDE 8-  Kamu ihale kanunu kapsamında alt işveren işçisi (sözleşmeli personel) olarak çalışanların kıdem tazminatlarının; Aynı işyerinde, birden fazla alt işverende çalışması halinde veya aynı alt işverenle birden fazla kamu kuruluşunda iş yapılması halinde, tazminatım kim tarafından nasıl ödeneceği anlatılmıştır.
              2- Yer altı işleri ve işçileri ilgili değişiklikler
MADDE 2- Eklenen madde ile yeraltında çalışan işçilerin iş akdi sonlandırılırken, işverenin feshi geçerli bir nedene dayandırmasında kapsam genişlemiş ve 6 aylık kıdem şartı kaldırılmıştır. Yani işveren bir gün dahi çalışan işçiyi çıkarırken haklı sebebe dayandırması gerekecektir.
MADDE 4- 4857 sayılı kanunda anlatılan, zorunlu haller ve olağanüstü haller dışında yer altı işçilerine fazla çalışma yaptırılamayacağı, yaptırılması halinde normal çalışma ücretinin iki katı ücret ödeneceği belirtilmiştir. (yürürlülük 01.01.2015)
MADDE 5-  Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin hakları genişletilerek, kanunda geçen sürelere 4 er gün eklendi.
MADDE 7-  Yer altı maden işlerinde çalışan işçiler için yer altındaki çalışma süresinde sınırlama yapılarak, haftalık 36 saat ve günlük 6 saatten fazla olamayacağı belirtilmiştir. (yürürlülük 01.01.2015)
MADDE 9- Maden kanununa eklenen ek madde ile linyit ve taşkömürü çıkaran işyerlerinde çalışan işçilere asgari ücretin iki katından az ücret verilemeyeceği yasalaşmıştır.
MADDE 41- Maden işyerlerinin yeraltı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak en az 20 yıldan beri çalışan sigortalılar için belirlenen yaş şartı 55 ten 50 ye düşürülmüştür.
MADDE 42- Yer altı işlerinde çalışanların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmayacağı belirtilmiştir.
              3- İş sağlığı ve güvenliği kanunu ile ilgili değişiklikler
MADDE 15- İş sağlığı ve güvenliği kanunu kapsamı istisnalarına, ‘’deniz yolu taşımacılığı yapan araçların uluslar arası sefer halleri’’ eklenerek 6331 sayılı yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır.
MADDE 16-  10‘dan az çalışanı olan tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde diğer sağlık personeli çalıştırma zorunluluğu kaldırılmıştır. Ayrıca, 10 dan az çalışanı bulunan işyeri işverenlerine, iş güveliği uzmanı belgesi olmaması halinde, bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla, işe giriş ve periyodik muayeneler hariç, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütme yetki verilmiştir. Aynı maddeye eklenen bent ile iş güvenliği uzmanı bulundurma sürelerinde çırak ve stajyerlerin dikkate alınmaması gerektiği belirtilmiştir.
MADDE 17-  6331 sayılı kanun kapsamında işyeri değişikliği, işe giriş ve çıkış ve diğer durumlarda alınması gereken sağlık raporlarının sadece işyeri hekiminden alınacağını, 10’dan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de bu raporların alınabileceği belirtilmiştir.
MADDE 18- Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek konular arasına; 10’dan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin üstlenilmesine ilişkin eğitim programları, eğitimin süresi ve eğiticilerin nitelikleri ile görevlendirmeye ilişkin hususlar da eklenmiştir.
              4- Doğum borçlanması ile ilgili değişiklik
MADDE 43- Doğum borçlanması hakkı 4-a’ lılardan sonra 4-b ve 4-c’ lilere de tanındı. Borçlanma sayısı doğumdan sonra ki iki yıllık süreyi geçmeyecek şekilde 2 den 3 e çıkarıldı.
              5- Ev hizmetlerinde çalışanlar ile ilgili değişiklikler
MADDE 40- 5510 sayılı kanuna göre ev hizmetlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve 10 günden az süreli çalışanlar 6.maddedeki değişiklik ile sigortalı sayılmayanlara eklenmiştir. (yürürlülük 01.04.2015)
MADDE 55- Ev hizmetlerinde bir ayda 10 günden fazla çalışanlar 4-a kapsamında sigortalı olarak değerlendirilecek ve bunların tescili ve bildirimi işverenleri tarafından, kurumun hazırladığı belge ile en geç ilgili çalışılan ayın son gününe kadar bildirilecek. Aksi halde İPC uygulanacak. (yürürlülük 01.04.2015)
Ev hizmetlerinde bir ayda 10 günden az çalışanlar sigortalı sayılmayacak, çalıştıranlarda işveren sayılmayacak. Bu kişileri çalıştıranlarca %2 oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi yatırılacak. Tescil çalışılan ayın son gününe kadar iki tarafında imzasını taşıyan kurum tarafından hazırlanan belge ile yapılacak. Tescil tarihi bu evrak üzerindeki en eski olan tarih dikkate alınır. Bu durumda olanlar isterse %32,5 oranında prim ödeyerek 4-a kapsamında sigortalı olur. Bu kişilerin iş kazası ve meslek hastalığı yardımlarından yararlanabilmesi için kazadan 10 gün önce sigortalı olarak tescil edilmesi gerekiyor.  (yürürlülük 01.04.2015)
              6- Dava açmadan önce SGK’ya müracaat edilmesi
MADDE 64 – Zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunlu oldu, yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmediği takdirde talep reddedilmiş sayılacaktır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.
              7- 4447 sayılı işsizlik kanunu ve işe iade davası sonucunda işsizlik ödeneği:
MADDE 24- Bu madde ile 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesi kapsamında yer alan sözleşmeli personel İşsizlik sigortası kanunu kapsamın dışında bırakılmıştır.
MADDE 25- İşe iade davalarında işsizlik sigortası hak sahipliği konusu ele alınmış ve dava nedeniyle yatırılan primlerin son gününe gere hak sahipliği sürelerinin belirleneceği belirtilerek, işsiz geçirilen dönem için ödeme yapılacağı belirtilmiştir.
              8- Yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılan işçilerin PEK üst sınırı 6,5 tan 3 e düşürüldü:
MADDE 50- Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri için günlük kazanç alt sınırının 6,5 katından 3 katına düşürülmüştür. Geçici görevle gönderilen devamlı nitelikteki işçiler ise bu uygulamaya girmediğinden prime esas kazanç matrahlarında 6,5 kat uygulamasına devam edilecektir. (yürürlülük 01.10.2014)
              9- 100 TL’yi aşmayan asıl borçlar ile gecikmelerinden vazgeçiliyor
MADDE 59- 31/12/2013 veya önceki bir tarihe ilişkin olduğu hâlde ödenmemiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ve idari para cezası ile özel kanunlardaki hükme istinaden Kurumca 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilen eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi borçlarından borç türü bazında borç asılları toplamı 100 Türk lirasını aşmayan asli alacakların ve tutarına bakılmaksızın bu asıllara bağlı gecikme cezası, gecikme zammı gibi ferî alacakların tahsilinden vazgeçildiği belirtilmiştir. (yürürlülük 13.05.2014)
              10- Yabancılar, yurtdışındaki çalışanlar, çalışma süreleri ve borçlanmaları ilgili değişiklikler
MADDE 22- Yabancıların çalışma izinleri hakkında kanunun 6.maddesi değiştirilerek, süresiz çalışma izni verilen yabancıları, uzun dönem ikamet izninin sağladığı haklardan yararlanma fırsatı tanındı ki bu haklar arasında seçme seçilme, askerlik vs. gibi haklar yer almaktadır. Süresiz çalışma izni için gerekli 6 yıllık resmi çalışma süresi 8 yıl olarak değişti.
MADDE 23- Harçlar kanununda yapılan değişiklikle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, süresiz çalışma izni verilen yabancılar, ikamet için verilen izin teskeresindeki harçtan muaf tutuldu.
MADDE 28- Yurt dışında bulunan Türk Vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra, belgelendirmeleri şartıyla geçen sigortalılık süreleri arasında her birinde bir yıla kadar işsiz olduğu dönemler ile ev hanımı olarak yurtdışında bulunan kadınlara SGK primi açısından borçlanma hakkı tanınmıştı. Kapsam genişletilerek, ilgili maddeye Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler de eklendi.
MADDE 29- Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini borçlananlarda sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmıyordu. Yapılan değişiklik ile bu konuya bir istisna getirildi. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde aksi akçık şekilde yazıyorsa yabancı ülkedeki işe giriş tarihi ilk giriş olarak kabul edilecek denilmiştir.
MADDE 30- Yurt dışındaki sürelerin borçlanılması ile ilgili Türk vatandaşlığının ve sigortalılık başlangıcının tespiti (3201 sayılı kanunun 1.maddesi ve 5.maddesinin 5.fıkrasına istinaden) konularında kurum adına açılan devam eden davalardan feragat edilmesi halinde, bu kişiler hakkında da borçlanmanın uygulanacağı belirtilmiştir.
              11- Daha önce 4-b sigortalılığı iptal edilenlere tanınan haklar
MADDE 58 – Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu vb. esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığından sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.
2926 sayılı Kanunun 2 nci, 5 inci ve 9 uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31/12/2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez.
              12- 5510 sayılı GSS kanunda yapılan diğer değişiklikler
MADDE 45- Kurum tarafından finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinde, evli olmasına rağmen çocuğu olmayanlara tedavi uygulama sayısı 2 den 3 e çıkarılmıştır.
MADDE 46- Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetler bölümüne, kurumun sözleşmeli olarak sağlık hizmet sunucuları tarafından aldığı hizmetler karşılığında fatura düzenlenmemesi halinde ödeme yapılmayacağı belirtilmiştir.
MADDE 47- Üreme yöntemlerinde deneme sayısı 2 de 3 çıkarıldığından katılım paylarında da 3. Denemeye %20 katılım payı eklenmiştir.
MADDE 52-  Sigortalılar ile tüzel kişilerin kasıt, kusur, hata veya yanıltıcı beyanından kaynaklanmaması şartıyla, ödenen prim ve prime ilişkin borcun noksan tahakkuk ettirildiğinin, Kurumca sonradan tespit edilmesi hâlinde, tespit edilen fark prime ilişkin borç aslına, tebliğ tarihinden itibaren gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır.
MADDE 53- 5510 sayılı kanuna göre gelir ve aylıklarının durdurulmasındaki tahsil etmeme süresi 6 aydan 12 aya çıkarılmıştır.
MADDE 54- 5510 sayılı kanunun 103.maddesinde sağlık hizmet sunucularının veya hekimlerin kurumu dolandırma girişimlerine ilişkin önlemler ve ağır yaptırımlar getirilmiştir.
MADDE 57- 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescili yapılmış olup da gelir testine hiç başvurmayanlardan bu maddenin yayımını takip eden ay başından itibaren altı ay içinde gelir testine başvuran kişilerin genel sağlık sigortası primleri yapılan gelir testi sonucuna göre tescil başlangıç tarihinden itibaren tahakkuk ettirilir.
60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında resen genel sağlık sigortası tescili yapılmış olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gelir testi yaptırmış olmakla birlikte gelir düzeyleri asgari ücretin iki katından daha düşük olarak tespit edilmiş olanların, bu tespit öncesinde genel sağlık sigortası primi ödenmemiş olan süreleri hakkında da gelir testi sonucu bulunan tutarlar esas alınarak birinci fıkra hükümleri uygulanır. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödemiş oldukları genel sağlık sigortası primi ile gecikme cezası ve gecikme zammı tutarları iade edilmez.
MADDE 63- 13/5/2014 tarihinde Manisa ilinin Soma ilçesinde meydana gelen maden kazası sonucunda ölen sigortalının; Kuruma olan her türlü borçları terkin edilir ve hak sahiplerine 32 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen şartlar aranmaksızın bu Kanun hükümlerine göre aylık bağlanır. Bu Kanunda öngörülen primlerin eksik olan kısmı Maliye Bakanlığınca Kuruma ödenir.
Ölen sigortalının anne ve babasına gelir ve aylık bağlanmasında, 34 üncü maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranmaz.
Birinci fıkrada belirtilen nedenlerden dolayı ölen sigortalının eş ve çocuklarından birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi hakkında 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesindeki istihdama ilişkin hükümler ayrıca uygulanır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığınca müştereken tespit edilir.” (yürürlülük 13.05.2014)
              İlgili madde sonlarında yürürlülük tarihi belirtilmemiş olan maddeler için yürürlülük tarihi 11.09.2014 olarak uygulanacaktır.
30 Mart 2015, Pazartesi
ŞANLIURFA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI
Atatürk Bulvarı Ahmet Bahçivan İş Merkezi Kat:8 Merkez/Şanlıurfa
Telefon: 0 414 215 08 28 | E-Posta: info@sanliurfasmmmo.org.tr